Spolen i spolehuset: retning, trådbane og spenning

Retninga er det viktigaste enkeltgrepet

Spolen kan leggast i huset på to måtar, og berre den eine er rett. Ligg han feil veg, avviklar tråden mot bremsa i staden for med henne. Resultatet er ustabil undertrådspenning, undertråd som viser seg på retta som små kvite prikkar i kantane, og trådbrot som kjem og går utan mønster.

Slik gjer du det:

1. Hald spolehuset i venstre hand med opninga opp og fingeren (den vesle tunga) peikande frå deg.
2. Legg spolen i huset slik at tråden kjem av med klokka.
3. Hald huset opp framfor deg. Trådenden som heng ned skal danne bokstaven P saman med spolen. Dannar han ein q, ligg spolen feil veg - snu han.

P-testen tek to sekund og er den einaste kontrollen du treng på retning.

Trådbanen i huset

Når spolen ligg rett:

1. Dra trådenden inn i spora på kanten av huset.
2. Dra han vidare under spenningsfjøra til han kjem ut i opninga i enden av fjøra.
3. På hus med finger/pigtail: før tråden ut gjennom hòlet i fingeren. Dette gir litt ekstra bremsing og jamnare spenning, og er å tilrå på tettbroderte design.
4. La det henge att 5-8 cm tråd. Kortare enn det, og tråden kan sleppe når griparen startar; lengre, og enden kan bli sydd fast i dei første stinga.

Kjenn etter: når tråden ligg rett i banen, kjenner du eit jamt, litt seigt drag når du dreg. Kjenner du ingenting, ligg tråden utanfor fjøra.

Drop-testen: slik måler du spenninga utan måleutstyr

Drop-testen (òg kalla jojo-testen) er standardmetoden i broderiverkstaden.

1. Tre spolen ferdig i huset, med 5-8 cm tråd hengande ut.
2. Hald i trådenden og la spolehuset henge fritt i lufta over eit bord eller ei skål.
3. Huset skal ikkje falle av seg sjølv. Blir det hengande stille, er det utgangspunktet ditt.
4. Rykk lett oppover med handa - eit kort, bestemt rykk på nokre centimeter.
5. Huset skal gli 5-10 cm ned per rykk, og så stoppe.

Tolking:

• Fell rett ned utan rykk: for slakt. Stram.
• Rører seg ikkje i det heile ved rykk: for stramt. Slakk.
• Glir 5-10 cm og stoppar: rett.

Har du spenningsmålar (til dømes Towa L-format), er målet 18-25 gram for undertråden på desse maskinene. 20-22 gram er eit godt arbeidspunkt til vanleg plaggbroderi. Til samanlikning ligg overtråden normalt på 120-150 gram målt ved nåla. Ein spenningsmålar kostar lite og fjernar all gjetting - han er den beste investeringa etter sjølve maskina.

Slik ser feil spolespenning ut i broderiet

Snu plagget og sjå på baksida av eit tettbrodert felt, til dømes ein satengsøm.

• Rett: undertråden dekkjer om lag ein tredel av breidda på midten, med overtråd på begge sider. Dette er 1/3-regelen.
• For slakk spole: undertråden dekkjer meir enn halve breidda, eller heile. Baksida ser kvit ut.
• For stram spole: overtråden blir dregen ned, du ser overtrådfargen på baksida som ei stripe, og undertråden kikkar fram på retta som prikkar langs kanten.

Rett alltid spolespenninga før du tuklar med overtrådspenninga. Ni av ti spenningsproblem sit i spolen.

Skruen på spolehuset - kor lite du skal vri

Den vesle skruen midt på spenningsfjøra styrer trykket mot tråden. Gjenga er svært fin, og skruen har eit arbeidsområde på under ei heil omdreiing frå slakkast til strammast.

Reglane:

• Med klokka = strammare. Mot klokka = slakkare.
• Vri maks 1/8 omdreiing om gongen. Tenk på skruehovudet som ei klokkeskive: 1/8 omdreiing er å flytte sporet 5 minutt.
• Test på nytt etter kvar justering. Gjenta til drop-testen er rett.
• Treng du meir enn 1/4 omdreiing totalt for å kome i mål, er noko anna gale: feil spoletype, lo under fjøra, skada fjør eller feil trådbane.
• Den store skruen som held fjøra fast skal du ikkje røre. Berre den vesle justeringsskruen.

Gjer det over ei skål

Skruen er 2 mm lang og hoppar gjerne ut når han er heilt laus. Hald spolehuset over ei skål, ei skuff eller eit brett med kant medan du justerer. Ein tapt spolehusskrue betyr stopp i produksjonen til ny del kjem.

Reinsk før du justerer

Eit lag lo mellom fjøra og huset gir same symptom som for stram spenning. Rutine før kvar justering:

1. Ta spolen ut.
2. Blås ut huset med trykkluft på låg trykk, eller bruk børsten frå verktøykassa.
3. Dra ein bit tråd eller eit visittkort under spenningsfjøra for å skrape ut lo.
4. Sett spolen tilbake og køyr drop-testen på nytt.

Ofte er problemet løyst her, utan at du har rørt skruen i det heile.

To hus er betre enn eitt

Mange verkstader har eit ekstra spolehus som er sett fast til svært tett brodering eller til eit fast kundeoppdrag. Merk dei med ein prikk lakk, så veit du kva du set inn.