Kva ei DST-fil faktisk inneheld

Maskina les koordinatar, ikkje bilete

Det første du må forstå om digitalisering, er at broderimaskina ikkje ser noko bilete. Ho ser ei liste med tal. Kvar linje i lista seier: flytt nåla så mange tidels millimeter til høgre eller venstre, så mange opp eller ned, og stikk. Så neste linje. Så neste. Ei brystlogo på 8 000 sting er 8 000 slike linjer på rad.

Dette er heile hemmelegheita bak alt som er vanskeleg med maskinbroderi. Fila veit ikkje at ho er ein logo. Ho veit ikkje at det er ein bokstav, eller ein sirkel, eller eit firmanamn. Ho veit berre kvar nåla skal, i rekkjefølgje. All intelligens ligg hjå den som laga fila.

Formatet DST

DST er Tajima sitt maskinformat, og det er de facto-standarden i industrielt broderi over heile verda. Sewtech ST-1201, ST-1501 og SC-1501 les DST, og det er formatet du skal levere og ta imot i 99 av 100 tilfelle.

Ei DST-fil er bygd slik:

• Ein header på 512 byte øvst. Der ligg designnamn, totalt stingtal, talet på fargeskift, og ytterpunkta til designet (kor breitt og høgt det er).
• Deretter kjem sjølve stinglista, der kvart sting er tre byte. Dei tre bytane kodar ei forflytting i X og ei i Y, pluss eventuelle kommandobit.

Fordi forflyttinga må få plass i tre byte, er det ei hard grense: eit einskild steg kan ikkje vere lenger enn 121 einingar i kvar retning. Ei eining er 0,1 mm. Det tyder at det lengste steget maskina kan gjere i ei DST-fil er 12,1 mm. Skal designet flytte seg lenger enn det, må programvara dele opp flyttinga i fleire hopp etter kvarandre.

Kommandoane i fila

Utanom sjølve stinga finst det nokre få kommandoar:

• Stitch — vanleg sting, nåla går ned.
• Jump — hopp, nåla går ikkje ned, ramma flyttar seg. Brukt til å flytte mellom område og til flyttingar lenger enn 12,1 mm.
• Trim — trådklipp. I eldre DST-filer blir klipp koda som tre hopp på rad; nyare programvare skriv ein eigen klippekommando.
• Colour change / stop — fargeskift. Maskina stoppar, byter nål og held fram.
• End — slutt på designet.

Det er alt. Det finst ingen kommando for tettleik, ingen for stingtype, ingen for underlag. Alt det er allereie rekna om til enkeltsting før fila blei skriven.

Ingen fargeinformasjon

Dette overraskar mange: DST inneheld ikkje fargar. Fila seier berre "byt farge her". Ho seier ikkje kva farge. At du ser eit fargelagt bilete når du opnar DST-fila i eit program, tyder berre at programmet har gitt deg ei standardliste med fargar for å vise deg noko.

Difor må du alltid levere ei fargeliste saman med fila, anten som eit PDF-ark, eit skjermbilete eller ein notis i produksjonsmappa: nål 1 = svart, nål 2 = PMS 300-blå, nål 3 = kvit. Utan denne lista er DST-fila halvferdig, og neste operatør må gjette.

DSB, DHB og DHE

Sewtech-maskinene les fire format: DST, DSB, DHB og DHE. Dei tre siste kjem frå Barudan-verda og fungerer på same prinsipp som DST — koordinatar og kommandoar, ingen fargar — men med litt annleis koding.

I praksis møter du dei nesten aldri i Noreg. Dei er der fordi maskinvara er bygd for ein internasjonal marknad der nokre produksjonsmiljø framleis køyrer Barudan-arbeidsflyt. Rådet er enkelt: bruk DST. Då veit du at fila går inn på kva som helst av maskinene dine, at kunden kan bruke ho hjå ein annan leverandør, og at du slepp overraskingar med klippekommandoar som ikkje blir tolka likt.

| Format | Opphav | Bruk hjå deg | |---|---|---| | DST | Tajima | Standard. Alt du leverer og tek imot. | | DSB | Barudan | Sjeldan. Konverter til DST. | | DHB / DHE | Barudan | Sjeldan. Konverter til DST. |

Kva som går tapt når du eksporterer til DST

Når du digitaliserer, jobbar du med objekt: ein satinkolonne med ei viss breidde, eit fyllområde med ein viss vinkel og tettleik, eit underlag under. Når du så eksporterer til DST, blir alt dette rekna ut og flata ned til enkeltsting. Det er som å eksportere eit lagdelt bilete til JPG.

Dette går tapt:

• Fargeinformasjon — berre "skift" står att, ikkje kva farge.
• Objekt og redigerbarheit — du kan ikkje lenger dra i eit hjørne og få satinkolonna til å følgje med.
• Tettleiksinnstillingar — sting ligg der dei ligg. Vil du endre tettleik, må du digitalisere om att.
• Underlag som eige lag — underlaget er der som sting, men du kan ikkje slå det av.
• Skriftinformasjon — teksten er ikkje lenger tekst. Skal namnet endrast frå Kari til Ola, må du lage teksten på nytt.
• Sekvens- og objektnamn, notatar og alt anna du la inn for eiga hjelp.

Du kan framleis gjere mykje med ei DST-fil: skalere litt, flytte, rotere, dele opp, slette fargeblokker, endre rekkjefølgje. Men du redigerer på stingnivå, ikkje på designnivå.

Difor: ta alltid vare på arbeidsfila

Regelen som sparar deg mest tid over eit år: arkiver arbeidsfila saman med DST-fila. Når kunden ringjer om åtte månader og vil ha same logo 15 prosent mindre, med kvit tekst i staden for svart, er skilnaden mellom fem minutt og ein time om du har arbeidsfila.

Skalering: den viktigaste avgrensinga

Sidan DST er ferdig utrekna, skjer det noko problematisk når du skalerer. Gjer du eit design 20 prosent større i eit stingredigeringsprogram, blir avstandane mellom stinga òg 20 prosent større. Ein satin som låg på 0,40 mm tettleik, ligg no på 0,48 mm, og du ser stoffet gjennom broderiet. Krympar du 20 prosent, går tettleiken til 0,32 mm, og du får trådbrot, hol i stoffet og eit stivt, hardt broderi.

Praktisk grense: du kan skalere ei DST-fil om lag 10 prosent opp eller ned utan å gjere noko meir. Skal du lenger, må designet reknast om att frå arbeidsfila, eller du må bruke ein programvarefunksjon som held tettleiken konstant medan geometrien endrar seg.

Merk òg at det underliggjande problemet ikkje berre er tettleik. Ein satinkolonne på 8 mm blir 11 mm om du skalerer 40 prosent opp, og då nærmar du deg grensa der satinen begynner å hekte seg opp. Vi tek det i modul 3.2.

Overføring til maskina

På ST-1201 og ST-1501 har du to vegar inn:

• USB-minnepinne. Formater som FAT32. Legg DST-filene i rota eller i ei enkel mappe utan æ, ø og å i namnet. Bruk korte filnamn.
• WiFi. Praktisk når maskina står fast og PC-en er i same nett. Sjekk at overføringa er ferdig før du startar.

Maskina lagrar opptil 800 design i internminnet, og har kapasitet for design på inntil 100 millionar sting. Det siste talet er teoretisk store: eit typisk brystlogo ligg på 5 000–12 000 sting, ein stor ryggtrykk på 30 000–80 000.

Eit godt filnamnsystem er gull verdt når du har 800 design på maskina. Døme: VOLDA-IL-BRYST-70MM-6F.DST fortel kunde, plassering, breidde og talet på fargar utan at du må opne fila.