Når appliké lønner seg framfor tett fyll

Rekn flate om til sting

Eit tett fyll med standard tettleik 0,40 mm og 40 wt tråd brukar om lag 200–250 sting per kvadratcentimeter. Det gir deg eit reknestykke du kan gjere i hovudet:

• 10 cm² fyll ≈ 2 000–2 500 sting
• 50 cm² fyll ≈ 10 000–12 500 sting
• 100 cm² fyll ≈ 20 000–25 000 sting
• Ein A5-flate på 210 cm² ≈ 45 000 sting

Same flate gjort som appliké brukar berre konturstinga: eit plasseringssting, eit festesting og ein satinkant. Ein form på 100 cm² med 40 cm omkrins brukar då rundt 2 500–3 500 sting i staden for 20 000.

Brekkpunktet ligg rundt 50–60 cm² samanhengande flate, altså om lag 10 000–15 000 sting. Over det byrjar appliké å løne seg klart, både i tid, i trådforbruk og i kor mjukt plagget vert.

Kva du sparer

• Tid. 20 000 sting ved 750 spm er 27 minutt. 3 000 sting er 4 minutt. Sjølv med to stopp for å leggje på stoff sparer du 15–20 minutt per plagg.
• Slitasje. Færre sting er mindre nålvarme, færre trådbrot og lengre nålelevetid.
• Komfort. Ei stor fyllflate gjer plagget stivt som papp. Appliké gir eit mjukt, drapert resultat.
• Tråd. Ein full A5-flate kan bruke 300–400 meter tråd.

Når du IKKJE skal bruke appliké

• Små former under 20–25 cm². Kanten og stoppa kostar meir enn du sparer.
• Mange små flater. Fem stopp i eit design gir fem gonger risiko for at operatøren gjer feil.
• Fine detaljar og tynne former. Ein applikékant treng minst 2,5 mm satin, og forma må vere så enkel at ho kan klippast reint.
• Plagg som skal vaskast industrielt mange gonger, om ikkje applikéstoffet er godt festa og kanten er skikkeleg dekt.
• Når kunden vil ha eit heilt jamt, brodert uttrykk. Appliké ser ut som appliké, og det skal det få lov til.

Materialval til appliké

• Twill (bomullstvill) er klassikaren. Stabil, klippar reint, finst i mange fargar, og er den vanlegaste på collegejakker og cap.
• Filt er tjukt, klippar svært reint og treng lite kant. God til logoer med enkle former.
• Jersey og trikot krev kleb på baksida, elles renner kanten.
• Kunstskinn og vinyl gir eit moderne uttrykk, men krev lågare fart og glissen tettleik i kanten.
• Reflekterande materiale kan brukast som appliké, men berre med kant heilt rundt, sidan sting gjennom flata øydelegg refleksen.

Uansett materiale: bruk helst stoff med påsmelta kleb (heat-seal) på baksida. Då kan du forhandsskjere formene med laser eller plotter, presse dei fast, og køyre appliké utan å klippe under maskina i det heile. Det er den profesjonelle arbeidsflyten.

Kalkulasjon i praksis

Slik prisar du valet:

1. Rekn ut flata i cm² og multipliser med 225 sting for full fyll.
2. Rekn omkrinsen i cm og multipliser med 80–100 sting per cm for applikékanten.
3. Legg til 2 000 sting for plasserings- og festesting.
4. Rekn tid for begge alternativ med turtalet du faktisk køyrer.
5. Legg til 1–2 minutt per stopp for handpålegging, eller 20 sekund per stopp om formene er forhandsskorne med kleb.

Eit typisk døme: ein ryggmotiv på 24 x 18 cm med 60 prosent dekning, altså 260 cm² faktisk flate.

• Full fyll: 260 × 225 = 58 500 sting → 78 minutt ved 750 spm.
• Appliké: omkrins 90 cm × 90 = 8 100 sting, pluss 2 000 = 10 100 sting → 13,5 minutt, pluss to stopp.

Skilnaden er over ein time per plagg. På ein serie på 20 er det to arbeidsdagar.