3D-puff: skum, satin og grenser

Kva 3D-puff er

3D-puff er ei skumplate som vert lagd oppå stoffet og sydd over. Satinstinga kuttar gjennom skummet langs kantane, overskotsskummet vert rive bort, og det som ligg igjen under stinga løftar broderiet opp i relieff.

Skummet er EVA- eller PE-skum, sjølvklebande eller lause, i to standardtjukner:

• 2 mm — det mest brukte. Gir eit tydeleg relieff utan å bli klumpete, og fungerer på satin frå 4 mm breidd.
• 3 mm — kraftigare effekt, brukt på cap og store bokstavar. Krev satin frå 5 mm og opp, og enda høgare tettleik.

Du kan òg leggje to lag 2 mm for ekstra høgd, men det er sjeldan verdt problemet.

Skummet finst i fargar. Vel alltid skumfarge som er lik eller mørkare enn tråden. Gjer du ikkje det, skin kvitt skum gjennom mellom stinga og broderiet ser billeg ut.

Krav til digitaliseringa

Dette er ein teknikk der filen avgjer alt.

• Satinbreidd 4–10 mm. Under 3 mm klarer ikkje stinga å halde skummet nede, og det stikk opp mellom dei. Over 10–12 mm kollapsar skummet i midten og du får ein dal.
• Auk tettleiken 15–25 prosent. Der du på flatt broderi køyrer 0,40 mm, køyrer du 0,32–0,35 mm på puff. Tettare sting = betre dekking og reinare kutting.
• Underlagssting skal ikkje perforere skummet i midten. Bruk eit enkelt senter-løpesting, ikkje sikk-sakk eller gitter. Eit kraftig underlag pressar skummet flatt før satinen kjem.
• Endane må kutte skummet. Ein satinkolonne som berre sluttar, lèt skummet stikke ut. Digitaliser inn perforeringssting i endane: to til fire sting på tvers som skjer gjennom skummet slik at det kan rivast reint av.
• Lukka former. Alle puff-objekt bør vere lukka eller ha vinkelrette avslutningar.
• Ikkje bland puff og flatt i same fargesteg. Legg puff-objekta i eit eige fargesteg med eige stopp, slik at du kan leggje skummet på rett tidspunkt.

Oppsett på maskina: nål 80/12 skarp, fart 550–650 spm, spenning som normalt eller 10 gram lågare.

Kva som ikkje fungerer i puff

Sei nei til desse, eller foreslå ein annan løysing:

• Tekst under 8 mm høgd. Bokstavane vert utydelege og skummet stikk ut overalt.
• Tynne serifar og hårstrekar. Alt under 3 mm forsvinn eller frynsar.
• Tett fyll. Puff verkar berre i satin. Fyllsting held ikkje skummet.
• Gradientar og fargeovergangar. Puff er ein flat, kraftig effekt.
• Sirkulære detaljar og små bogar under 3 mm breidd.
• Satin breiare enn 12 mm. Skummet kollapsar i midten.
• Tynne, ømtolege stoff. Puff krev eit stabilt underlag; bruk cut-away 60 g eller meir.
• Plagg som skal vaskast på 60 grader ofte. Skummet toler det, men relieffet flatar seg over tid.

Den typiske gode puff-jobben er ein cap med blokkbokstavar 12–20 mm høge i 5–8 mm satin. Det er der teknikken kom frå, og det er der han verkar best.

Arbeidsgang og etterarbeid

1. Sy alt flatt broderi som skal liggje under puffen først.
2. Ved stoppet: legg skumplata over området, med minst 10 mm margin rundt. Sjølvklebande skum festar seg sjølv; lause skum festar du med to bitar teip utanfor designområdet.
3. Sy puff-objekta.
4. Stopp, ta ramma ut og riv bort overskotsskummet. Dra vinkelrett ut frå stinga, ikkje langs.
5. Sy resten av designet, om noko skal liggje oppå.
6. Fjern siste skumrestar: bruk pinsett i innvendige hjørne, eller ein kort passering med varmepistol på låg effekt i 20–30 cm avstand. Skummet trekkjer seg saman av varmen.
7. Ikkje press eller damp puff-broderi. Du flatar ut heile effekten.

Rekn ekstra tid: eit puff-design tek 30–50 prosent lengre tid enn tilsvarande flatt, når du tel med pålegging og opprydding.