Trådkart, Isacord, Madeira og Pantone

Trådkart er arbeidsverktøy, ikkje reklame

Eit fysisk trådkart er ein perm eller ein vifte med verkelege trådprøver frå kvar farge i serien, med nummer under. Det er det einaste verktøyet som gir rett fargevurdering, fordi ein tråd har glans og struktur som ingen skjerm og inga trykt fargeprøve kan gjengi.

Dei to seriane du møter oftast i Noreg er:

• Isacord 40 (polyester, frå Amann). Fargane er nummererte med fire siffer, der første siffer indikerer fargefamilie. Serien har over 380 fargar. Kvit og svart er dei to du brukar mest.
• Madeira Polyneon 40 (polyester) og Madeira Classic Rayon 40 (viskose). Madeira nummererer i eigne seriar per produkt, og eit Polyneon-nummer er ikkje det same som eit Classic-nummer.

Kjøp trådkart i papir frå leverandøren og hald det oppdatert. Trådkart som har lege i sol i fem år er ikkje til å stole på.

Konvertering mellom merke

Du vil før eller sidan få eit designoppdrag med Isacord-nummer medan du har Madeira på hylla. Både Isacord og Madeira publiserer konverteringstabellar, og alle profesjonelle digitaliseringsprogram har dei innebygde.

Men: konvertering er alltid tilnærma. Ei konvertert farge kan liggje synleg ved sida av originalen når dei ligg inntil kvarandre. På ein jobb der kunden har eit gammalt broderi å samanlikne med, skal du alltid halde deg til same merke og same serie.

Pantone og kva du kan love

Pantone er eit system for trykkfarge og lakk, ikkje for tråd. Ein Pantone-kode beskriv ein pigmentblanding på ei matt eller blank flate. Ein broderitråd er ein spunnen, glansande, tredimensjonal overflate som reflekterer lys heilt annleis.

Dette gir tre praktiske konsekvensar:

1. Eksakt Pantone-match finst ikkje i tråd. Du finn nærmaste trådfarge, ikkje same farge. Både Isacord og Madeira har rettleiande Pantone-lister, og dei er nettopp rettleiande.
2. Metamerisme. To fargar som ser like ut under eitt lys kan sjå ulike ut under eit anna. Vurder alltid fargar i dagslys eller under D65-lys, aldri under varme lysrør eller LED med låg fargegjengiving.
3. Underlaget endrar fargen. Same tråd på svart og på kvit poloskjorte gir to ulike inntrykk, fordi litt av botnfargen skin gjennom i kantane.

Slik formulerer du det til kunden: «Vi finn nærmaste trådfarge til Pantone 287 C og syr ein fysisk prøve på ditt plagg. Du godkjenner prøven før vi køyrer serien.» Då har du flytta godkjenninga frå ein kode til ein fysisk gjenstand, og det er den einaste haldbare måten.

Rutine for fargegodkjenning

Ein fast rutine hindrar dei fleste fargekonfliktar:

1. Motta fargekrav skriftleg — Pantone-kode, trådnummer eller ein fysisk prøve.
2. Vel nærmaste trådfarge frå trådkartet i dagslys, ikkje på skjerm.
3. Sy ein prøvelapp på same materiale og same botnfarge som produksjonen.
4. Send eller vis prøven og få skriftleg godkjenning.
5. Noter trådmerke, serie og nummer i kundekortet.
6. Bruk same batch gjennom heile serien.

Punkt 5 er det som skil ein verkstad som kan levere same logo om tre år frå ein som må gjette på nytt.

Fargar som er vanskelege

• Marineblå og svart er nesten umogleg å skilje i kunstig lys. Kontroller alltid i dagslys.
• Sterk raud og oransje varierer mest mellom batchar.
• Grå er lettast å bomme på; ein grå med grønleg undertone ved sida av ein med blåleg undertone er svært synleg.
• Kvit på kvit krev tettare underlagssting for å ikkje forsvinne.
• Gull og sølv kan vere anten metallic eller matt polyester. Spør kunden kva dei meiner.