1/3-regelen og symptomlesing

Fasiten ligg på baksida

Du kan ikkje sjå om trådspenninga er rett ved å sjå på framsida av eit broderi. Du må snu det. Sy ein testkolonne — ein satinsting som er om lag 4 mm brei og 3 cm lang, gjerne bokstaven I eller ein rein kolonne — i det materialet og med det mellomlegget jobben skal køyrast på.

Snu så arbeidet og sjå på baksida på tvers av kolonnen. Du skal sjå tre band:

• Overtråd langs venstre kant, om lag ein tredel av breidda.
• Spoletråd som ei tydeleg stripe midt i, om lag ein tredel av breidda.
• Overtråd langs høgre kant, om lag ein tredel av breidda.

Dette er 1/3-regelen: spoletråden skal dekkje den midtre tredelen av kolonnen på baksida. Er spolestripa mykje breiare enn ein tredel, er overtråden for laus eller undertråden for stram. Er ho smalare enn ein tredel, eller heilt borte, er overtråden for stram eller undertråden for laus.

Regelen gjeld satinsting. På tett fyll er det vanskelegare å lese, difor testar vi alltid på ein satinkolonne.

Kva du justerer først

Ein fast regel sparar tid: still undertråden først, og la han stå. Undertråden vert sett éin gong med droppetest og gauge, og deretter rører du han berre når materialet endrar seg dramatisk. All finjustering skjer på overtråden.

Grunnen er praktisk. Du har eitt eller to spolehus, men 12 eller 15 nåler. Å halde éin fast referanse nede og justere oppe gir eit system du kan reprodusere. Justerer du begge samtidig, jagar du eit mål som flyttar seg.

Arbeidsrekkjefølgje:

1. Reins spolehus og spenningsskiver.
2. Sett undertråden med droppetest, kontroller med gauge (18–25 g).
3. Sy testkolonnen.
4. Snu, vurder mot 1/3-regelen.
5. Juster overtråden eitt klikk i rett retning.
6. Sy ny testkolonne. Gjenta til fordelinga er rett.

Typisk treng du to til fire klikk. Må du meir enn seks klikk unna utgangspunktet, er det noko anna som er gale: skiten skive, feil tredd tråd, sløv nål eller feil mellomlegg.

Symptomlesing

Dette er den viktigaste tabellen i heile nivået, fordi symptoma er lette å forveksle.

For stram overtråd gir:

• Ingen eller nesten ingen spoletråd synleg på baksida.
• Stoffet vert dregge saman, satinkolonnar smalnar og bokstavar vert tynne.
• Rynker og bølgjer rundt broderiet (pucker) sjølv med rett mellomlegg.
• Hyppige trådbrot, ofte rett etter ei retningsendring.
• Design som «krympar» i høgd og breidd samanlikna med filstorleiken.

For laus overtråd (eller for stram undertråd) gir:

• Spoletråden viser opp på framsida, som små kvite prikkar i kantane av satinkolonnen.
• Sløyfer og fuglereir under stingplata.
• Slappe, ujamne sting som ikkje ligg tett.
• Overtråden fyller meir enn to tredelar av baksida.

For stram undertråd gir:

• Smal eller usynleg spolestripe sjølv når overtråden er riktig.
• Undertrådbrot.
• Ei ru, hard kjensle i broderiet.

For laus undertråd gir:

• Brei spolestripe som dekkjer meir enn halve kolonnen.
• Sløyfer på baksida og loppestikk på framsida.

Ein viktig felle: pucker er ikkje alltid spenning. Er mellomlegget for tynt eller oppspenninga for slakk, får du same rynkene. Kontroller alltid mellomlegg og ramme før du skrur meir enn nokre klikk.