Hovuddelane over bordplata

Kvifor namna betyr noko

All feilsøking på ei broderimaskin handlar om å seie kvar noko skjer. "Det knyter seg" er ikkje nok informasjon. "Overtråden bryt like etter take-up-armen på nål 4" er ein diagnose. Difor byrjar vi med namna.

Maskina deler seg naturleg i to: alt over bordplata (hovudet, nålene, trådbanen) og alt under bordplata (griparen, spolehuset, trimmemekanismen). Denne leksjonen tek det som er over.

Hovudet

Hovudet er heile den øvre delen der nålene sit. På ei einhovudsmaskin er det eitt hovud. Inne i hovudet går ein hovudaksel som driv nålestonga opp og ned, og som styrer take-up-armen og presserfoten i takt.

Nålestongkassa

Nålestongkassa (needle case) er den delen som held alle nålestengene side om side - 12 stykk på ST-1201, 15 på ST-1501 og SC-1501. Kassa skyv seg sidevegs på ei skinne når maskina skiftar farge, slik at rett nål kjem inn over stoffet.

Skiftet skjer automatisk og tek 3-6 sekund. Under skiftet må maskina alltid ha nålestonga i topp-posisjon - står nåla nede, kan ho ikkje flytte kassa. Difor får du feilmelding om "needle up" eller liknande dersom maskina er stoppa på feil punkt.

Nålestonga

Nålestonga (needle bar) er den loddrette stonga som held éi nål. Berre den nålestonga som er i arbeidsposisjon blir kopla til drivverket - dei andre står stille. På toppen av kvar nålestong er det ein kopling som griper når kassa er i rett stilling.

Nederst på nålestonga sit nåleklemma med skrue. Det er her nåla står, og det er her nåla skal skuvast heilt opp til stopp. Meir om det i leksjonen om nåler.

Trådbanen over hovudet

Frå trådstativet går tråden gjennom ei rekkje punkt før han når nåla. Kort oversikt (heile detaljen kjem i modul 1.3):

1. Trådstativ med konusar og trådleiarar
2. Øvre trådleiar øvst på hovudet
3. Øvre spenningsskive (pre-tension) - eit lett forspenn
4. Mellomleiar eller trådrøyr
5. Hovudspenningsskive (main tension) med regulerbart hjul
6. Trådbrotdetektor med fjør eller rulle
7. Take-up-fjøra (check spring)
8. Take-up-armen
9. Nedre trådleiarar
10. Nålauget

Take-up-armen

Take-up-armen (trådførarhaken) er den bøygde armen som svingar opp og ned i takt med nåla. Han gjer to ting:

• Gir slakk når nåla går ned, slik at griparen kan dra ei løkke rundt spolehuset
• Dreg opp stinget etterpå og strammar det mot stoffet

Det er take-up-armen som faktisk set stinget. Går tråden feil veg gjennom take-up-armen, eller er han ikkje tredd i det heile, får du løkker på undersida og trådbrot med ein gong.

Presserfoten

Presserfoten på ei broderimaskin er ikkje som på ei symaskin. Han er ein liten ring rundt nåla som bevegar seg opp og ned saman med nåla, ikkje ein fot som ligg og pressar heile tida.

Oppgåva hans er å halde stoffet nede i det korte augeblikket nåla går opp att, slik at stoffet ikkje følgjer med nåla. Utan det får du flagging - stoffet blir dregi opp, og du får hopp over sting og trådbrot.

Høgda på presserfoten skal justerast etter stofftjukna: typisk 1-1,5 mm over stoffet når nåla er i botn. For tjukk fleece eller frotté justerer du høgare, for tynn skjorte lågare. Feil presserfothøgd er ei av dei mest oversette årsakene til trådbrot og dårleg stingkvalitet.

Under bordplata: gripar og spolehus

Sjølv om denne leksjonen handlar om det som er over bordet, må du kjenne til dei to viktigaste delane under:

• Griparen (hook) er den roterande delen som fangar overtrådløkka og fører henne rundt spolen. Han går dobbelt så fort som nålestonga. Griparen skal ha ein dropp olje kvar 4-8 driftstimar.
• Spolehuset (bobbin case) held forspolt spole. Det har ei fjør med skrue som regulerer undertrådspenninga.

Ein skada griparspiss - typisk frå ei bøygd nål som har slege borti - gir trådbrot som du aldri løyser med spenningsjustering. Då må griparen sjåast på.